TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜN ROLÜ

Küreselleşmenin yaygınlaşmasıyla birlikte işletmelerin rekabet düzeyi artmış, müşteri beklentileri hızla değişmiş ve tedarik zincirleri daha karmaşık bir yapıya bürünmüştür. Artan dış ticaret hacmi, savaşlar, terör olayları ve küresel güvenlik endişeleri tedarik zincirlerinde risk ve belirsizlikleri artırarak bu alanın stratejik önemini daha da belirgin hâle getirmiştir. Bu gelişmeler, işletmeleri geleneksel tedarik zinciri yönetimi yaklaşımlarının ötesine geçmeye zorlamaktadır. Diğer taraftan bilgi ve iletişim teknolojilerindeki hızlı ilerlemelerle birlikte ortaya çıkan dijital dönüşüm, tedarik zinciri yönetiminin yapısını, işleyişini ve performans dinamiklerini köklü biçimde etkilemektedir. Bu çalışma, dijital dönüşümün tedarik zinciri yönetimindeki rolünü teorik bir bakış açısıyla ele alarak, konuya ilişkin literatürü sistematik bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında dijital dönüşümün tedarik zinciri performansı, operasyonel verimlilik, çeviklik, şeffaflık, risk yönetimi ve sürdürülebilirlik üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Literatür bulguları, dijital teknolojilerin tedarik zinciri süreçleri arasındaki entegrasyonu güçlendirdiğini, karar alma mekanizmalarını veri temelli hâle getirdiğini ve operasyonel maliyetlerin azaltılmasına katkı sağladığını göstermektedir. Çalışmada özellikle büyük veri analitiği, yapay zekâ, nesnelerin interneti, Endüstri 4.0, blokzincir ve bulut bilişim gibi dijital teknolojilerin tedarik zinciri boyunca izlenebilirliği, güveni ve şeffaflığı artırmadaki rolü ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Ayrıca dijital dönüşümün, yeşil ve sürdürülebilir tedarik zinciri uygulamalarını destekleyerek kaynak kullanımının optimize edilmesine ve çevresel performansın iyileştirilmesine katkı sunduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte literatür, dijital dönüşüm sürecinde finansal kısıtlar, organizasyonel direnç ve dijital yetkinlik eksiklikleri gibi önemli zorlukların da bulunduğunu ortaya koymaktadır. Dinamik yetenekler perspektifinden değerlendirildiğinde, dijital dönüşümün işletmelerin değişen çevresel koşullara uyum sağlama kapasitesini artırarak sürdürülebilir rekabet avantajı yarattığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma, dijital dönüşümün tedarik zinciri yönetiminde bütüncül ve stratejik bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini vurgulamaktadır.